De huidige munteenheid van Litouwen is de euro. Litouwen stapte op 1 januari 2015 over op de euro en verving daarmee de Litouwse litas, de nationale munt die het land decennialang had gebruikt. Als je naar Litouwen reist of zaken doet met het land, betaal je dus gewoon met euro’s.
De Litouwse litas: de munteenheid vóór de euro
De litas (meervoud: litai) was de officiële munteenheid van Litouwen tot eind 2014. Eén litas was onderverdeeld in honderd centas. Munten waren beschikbaar in waarden van 1, 2, 5, 10, 20 en 50 centas, aangevuld met munten van 1, 2 en 5 litai. Bankbiljetten liepen uiteen van kleine tot grotere coupures en droegen afbeeldingen van bekende Litouwse figuren en historische symbolen.
De litas had een bijzondere geschiedenis. De munt werd voor het eerst ingevoerd in 1922, toen Litouwen zijn onafhankelijkheid had herwonnen na de Eerste Wereldoorlog. Tijdens de Sovjetperiode verdween de litas, maar na de onafhankelijkheidsverklaring in 1990 werd de munt in 1993 opnieuw ingevoerd. Lange tijd was de litas gekoppeld aan de Amerikaanse dollar en later aan de euro, wat de munt stabiel hield.
Overgang naar de euro in 2015
Op 1 januari 2015 werd Litouwen het negentiende land in de eurozone. De wisselkoers bij de invoering was vastgesteld op 3,4528 litas per euro. Dit was geen verrassing: Litouwen had de litas al jaren op die koers vastgepind aan de euro, als voorbereiding op de toetreding.
Na de officiële invoering bleef de litas nog een tijdje geldig als betaalmiddel, maar banken en wisselkantoren bleven de oude munten en biljetten nog ruime tijd inwisselen. Bij De Lietuvos bankas (de centrale bank van Litouwen) kun je litas-biljetten in principe nog altijd omwisselen tegen euro’s, al is dit in de praktijk zelden nodig.
Waarom koos Litouwen voor de euro?
Litouwen streefde al langer naar eurozonelidmaatschap als onderdeel van de bredere integratie in de Europese Unie, waarvan het land in 2004 lid werd. De invoering van de euro maakte handel met andere EU-landen eenvoudiger, verlaagde de wisselkosten en gaf bedrijven en consumenten meer zekerheid. Twee buurlanden, Estland (2011) en Letland (2014), gingen Litouwen voor, waarna alle drie de Baltische staten op de euro waren overgegaan.
Wat betekent dit praktisch voor jou?
Reis je naar Litouwen? Dan heb je geen aparte munt nodig. Gewone euro’s zijn overal geaccepteerd, van de supermarkt in Vilnius tot hotels aan de Curische Nek. Pinnen met een Nederlandse bankpas werkt probleemloos bij geldautomaten (ATM’s) in het land. Wisselkantoren voor litas heb je er niet meer nodig.
Heb je nog oude litas-munten of biljetten liggen als souvenir of van een eerdere reis? Die zijn geen wettig betaalmiddel meer, maar kunnen nog historische of verzamelwaarde hebben. Biljetten kun je bij de Litouwse centrale bank inwisselen; voor munten geldt dat doorgaans niet meer.
Kortom: Litouwen gebruikt de euro, en dat maakt het land voor Nederlandse reizigers en zakenmensen een stuk toegankelijker dan voor 2015. De litas is onderdeel van de geschiedenis, maar de euro is de realiteit van alledag.