De braziliaanse munteenheid is de real (uitgesproken als “he-ál”), in het Portugees real brasileiro genoemd. Eén real is onderverdeeld in honderd centavo, vergelijkbaar met hoe één euro uit honderd cent bestaat. Het meervoud van real is reais. De real is de officiële munt van heel Brazilië en wordt gebruikt voor alle betalingen in het land, van een kop koffie in Rio de Janeiro tot een vliegticket in São Paulo.
De munt heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. Brazilië kende in de twintigste eeuw meerdere valuta’s en perioden van hoge inflatie. De huidige real werd pas in 1994 ingevoerd als onderdeel van het zogeheten Plano Real, een economisch hervormingsplan om de aanhoudende inflatie te beteugelen. Die hervorming sloeg aan: de inflatie daalde snel en de real stabiliseerde zich als betrouwbare munt.
De geschiedenis van de braziliaanse munteenheid
Voor de huidige real gebruikte Brazilië door de jaren heen verschillende munten. De eerste munteenheid na de onafhankelijkheid in 1822 was de real in zijn oude vorm, met réis als meervoud. Een bedrag van duizend réis heette één mil-réis, en een miljoen réis stond bekend als één conto de réis. Dit systeem bleef in gebruik tot 1942.
Daarna volgden verschillende munten in korte tijd, elk als reactie op aanhoudende economische problemen. Achtereenvolgens waren dat de cruzeiro (1942), de cruzeiro novo (1967), de cruzeiro (opnieuw, 1970), de cruzado (1986), de cruzado novo (1989), en opnieuw de cruzeiro (1990) en de cruzeiro real (1993). Elke munt vertegenwoordigde een poging om de inflatie een halt toe te roepen, maar die pogingen mislukten steeds opnieuw. De inflatie liep in sommige perioden op tot honderden procenten per jaar.
In 1994 bracht de invoering van de huidige real eindelijk stabiliteit. De overgang verliep via een tijdelijke rekeneenheid, de URV (Unidade Real de Valor), die diende als brug tussen de oude cruzeiro real en de nieuwe munt. De nieuwe real startte op een koers van één op één met de Amerikaanse dollar, wat het vertrouwen snel vergrootte.
Munten en biljetten van de real
De real bestaat in zowel muntstukken als bankbiljetten. De muntstukken zijn er in de volgende waarden:
- 1 centavo (zelden meer in omloop)
- 5 centavos
- 10 centavos
- 25 centavos
- 50 centavos
- 1 real
De bankbiljetten zijn verkrijgbaar in waarden van 2, 5, 10, 20, 50, 100 en 200 reais. Op de voorzijde van elk biljet staat een afbeelding van de Braziliaanse efígie da República, een vrouwenportret dat de republiek symboliseert. Op de achterzijde staan dieren die kenmerkend zijn voor de Braziliaanse natuur, zoals de jaguar op het biljet van 50 reais of de goudschildpad op het biljet van 100 reais.
Wisselkoers: wat is de real waard?
De waarde van de braziliaanse munteenheid ten opzichte van de euro en dollar schommelt voortdurend. De real geldt als een relatief volatiele munt, gevoelig voor politieke ontwikkelingen in Brazilië en veranderingen in de wereldeconomie. Als grondstofexporteur (koffie, soja, olie, ijzererts) reageert de Braziliaanse economie sterk op prijsschommelingen op de mondiale markten.
Voor een concreet gevoel: naar schatting lag de wisselkoers rond begin 2025 tussen de 5,5 en 6 reais per euro, maar dat getal verandert regelmatig. Check altijd een actuele wisselkoerssite of je bank vlak voor vertrek, want een verschil van zelfs een halve real per euro telt snel op bij grotere aankopen.
Een handige vuistregel bij het reizen: deel een prijs in reais door 6 om een globale schatting in euro’s te krijgen (bij een koers van ongeveer 6 reais per euro). Zo zie je snel of een restaurantmaaltijd van 60 reais (circa 10 euro) in de buurt ligt van wat je verwacht.
Betalen in Brazilië: praktische tips
In de grote steden zoals São Paulo, Rio de Janeiro en Brasília zijn pinautomaten (in het Portugees: caixas eletrônicos) goed bereikbaar. Creditcards worden in restaurants, hotels en winkels breed geaccepteerd, al vragen sommige kleinere winkels of markten om contant geld in reais. Wisselen op straat is af te raden vanwege wisselvallige tarieven en veiligheidsrisico’s.
Brazilië heeft ook een populair digitaal betaalsysteem genaamd Pix, een directe overboeking die door vrijwel alle banken en Brazilianen wordt gebruikt. Als toerist zul je hier minder mee in aanraking komen, maar het verklaart wel waarom veel Brazilianen nauwelijks meer contant geld bij zich dragen.
Wisselkantoren op luchthavens hanteren doorgaans minder gunstige tarieven dan banken of gespecialiseerde wisselkantoren in de stad. Neem eventueel een kleine hoeveelheid reais mee voor de eerste dag, en pinnen daarna is vaak voordeliger dan alles vooraf wisselen in Nederland.
De real is een volwaardige, stabiele munteenheid met een herkenbaar ontwerp en een duidelijke onderverdeling. Wie naar Brazilië reist, doet er goed aan de actuele koers te checken en rekening te houden met de fluctuaties die bij deze munt horen.