Valuta is een ander woord voor munteenheid of geldsoort: het officiële betaalmiddel dat in een land of regio wordt gebruikt. De euro is de valuta van de meeste EU-landen, de dollar is de valuta van de Verenigde Staten, en de Japanse yen is de valuta van Japan. Kortom: elke keer dat je een geldbiljet of munt gebruikt, gebruik je de valuta van dat land.
Het woord “valuta” kom je veel tegen in de wereld van reizen, international zakendoen en beleggen. Zodra je geld wisselt of iets koopt in het buitenland, heb je direct te maken met verschillende valuta’s en de wisselkoersen daartussen.
Wat is valuta precies?
Een valuta is het wettelijke betaalmiddel van een land of een economische zone. Overheden of centrale banken geven valuta uit en regelen hoeveel er van in omloop is. In de eurozone doet de Europese Centrale Bank (ECB) dat voor de euro. In de VS is dat de Federal Reserve voor de Amerikaanse dollar.
Elke valuta heeft een officiële afkorting, ook wel valutacode genoemd. Die code bestaat altijd uit drie letters en volgt de ISO 4217-standaard. Een paar bekende voorbeelden:
- EUR: euro (eurozone)
- USD: Amerikaanse dollar (VS)
- GBP: Brits pond (Verenigd Koninkrijk)
- JPY: Japanse yen (Japan)
- CHF: Zwitserse frank (Zwitserland)
Die codes zie je terug op je bankafschrift, bij geldwisselaars en op handelsplatformen.
Valuta en wisselkoersen
Omdat landen verschillende valuta’s hebben, bestaat er een wisselkoers: de verhouding waartegen je de ene valuta omwisselt voor de andere. Stel dat 1 euro gelijk is aan 1,10 Amerikaanse dollar, dan betaal je voor iets van 100 euro in feite 110 dollar. Die koers verandert dagelijks, soms zelfs per minuut, afhankelijk van vraag en aanbod op de valutamarkt.
Voor reizigers betekent dit dat de koers op het moment van wisselen bepaalt hoeveel buitenlands geld je terugkrijgt. Een gunstige koers levert je meer op; een ongunstige koers kost je geld. Bij geldwisselaars en banken betaal je bovendien vaak een marge of commissie bovenop de officiële koers.
Harde en zachte valuta’s
Niet alle valuta’s zijn even stabiel of gewild. Economen maken onderscheid tussen harde valuta’s en zachte valuta’s.
Harde valuta’s zijn stabiel, wereldwijd geaccepteerd en weinig gevoelig voor sterke schommelingen. De Amerikaanse dollar, euro, Brits pond en Zwitserse frank gelden als harde valuta’s. Ze worden veel gebruikt bij internationale handel en als reserve door centrale banken wereldwijd.
Zachte valuta’s zijn minder stabiel en worden minder makkelijk geaccepteerd buiten het eigen land. Dit komt vaak voor bij landen met een hoge inflatie of economische onzekerheid. Het omwisselen van zachte valuta’s naar harde kan soms lastig zijn en je kunt er snel waarde mee verliezen.
Valuta bij beleggen
Als je belegt in buitenlandse aandelen, obligaties of andere producten, heb je ook te maken met valutarisico. Stel dat je belegt in een Amerikaans aandeel. De waarde van dat aandeel stijgt misschien met 5%, maar als de dollar in die periode 5% in waarde daalt ten opzichte van de euro, houd je netto weinig over. Beleggers letten daarom niet alleen op de prestatie van een investering zelf, maar ook op de valuta waarin die investering is uitgedrukt.
Sommige beleggingsproducten, zoals valuta-ETF’s of forexhandel, richten zich specifiek op het handelen in valuta’s zelf. Dat is een complex en risicovol segment, geschikt voor ervaren beleggers.
Veelgestelde vragen over valuta
Is valuta hetzelfde als geld?
Grotendeels wel. “Geld” is het bredere begrip; het omvat alles wat als betaalmiddel dient. “Valuta” verwijst specifieker naar de officiële munteenheid van een land of regio.
Kunnen meerdere landen dezelfde valuta gebruiken?
Ja. De euro is daarvan het bekendste voorbeeld: meer dan twintig Europese landen gebruiken dezelfde munteenheid. Ook de Amerikaanse dollar wordt buiten de VS als officieel betaalmiddel gebruikt, onder andere in Ecuador en El Salvador.
Wat is de meest gebruikte valuta ter wereld?
De Amerikaanse dollar is de dominante reservevaluta en wordt het meest gebruikt bij internationale handel en financiële transacties. De euro staat op de tweede plek.
Wat is het verschil tussen valuta en deviezen?
Deviezen is een overkoepelend begrip voor alle buitenlandse betaalmiddelen, zoals buitenlandse bankbiljetten, cheques en tegoeden in vreemde valuta. Valuta verwijst specifiek naar de munteenheid zelf. In de praktijk worden de termen vaak door elkaar gebruikt.
Valuta is dus de basis van elk financieel systeem: het maakt handel, reizen en beleggen over landsgrenzen heen mogelijk. Of je nu op vakantie gaat en geld wisselt, of belegt in een buitenlands fonds, je hebt altijd te maken met de wisselwerking tussen verschillende munteenheden.