Het gulden teken is het symbool ƒ, ook wel geschreven als fl., en stond voor de Nederlandse gulden. Het teken is een gestileerde kleine letter “f” met een dubbele horizontale streep, afgeleid van het Latijnse woord florin. Hoewel de gulden in 2002 officieel werd vervangen door de euro, wordt het teken nog steeds gebruikt voor een aantal valuta’s die aan de gulden verwant zijn.
Wat is het gulden teken precies?
Het officiële Unicode-teken voor het gulden teken is ƒ (U+0192), ook wel de “Latin Small Letter F with Hook” genoemd. Het lijkt op een normale “f”, maar heeft een extra horizontale streep door de stok. In geschreven en gedrukte teksten zag je vroeger ook de afkorting fl. (van florin) of gewoon f voor de gulden. De meest gangbare notatie was bijvoorbeeld: ƒ 2,50 voor twee gulden en vijftig cent.
Het teken stamt uit de Italiaanse goudmunt de fiorino d’oro, die in de Middeleeuwen in Florence geslagen werd. Via het Duits en Latijn (florin, gulden) belandde dit symbool uiteindelijk bij de Nederlandse munt. De verbinding met goud zit letterlijk in de naam: “gulden” betekent gouden.
Voor welke valuta’s wordt het gulden teken nog gebruikt?
De Nederlandse gulden bestaat niet meer, maar het teken ƒ leeft voort in een paar andere valuta’s:
- Arubaaanse florin (AWG): de officiële munt van Aruba, onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden.
- Antilliaanse gulden (ANG): de munt van Curaçao en Sint Maarten, eveneens onderdelen van het Koninkrijk.
- Surinaamse dollar (SRD): Suriname gebruikt tegenwoordig de dollar, maar tot 2004 heette de munt de Surinaamse gulden, ook aangeduid met ƒ.
Voor de Arubaaanse florin en de Antilliaanse gulden is het teken ƒ (of Afl. en NAf.) nog volop in dagelijks gebruik. Je ziet het op prijskaartjes, bonnetjes en bankbiljetten in die landen.
Hoe typ je het gulden teken?
Het gulden teken staat niet direct op een standaard toetsenbord, maar je kunt het op verschillende manieren invoegen:
- Windows: houd Alt ingedrukt en typ 0131 op het numerieke toetsenblok. Je krijgt dan: ƒ
- Mac: druk op Option + F (of Alt + F). Dit geeft direct het ƒ-teken.
- HTML: gebruik de entiteit
ƒof het decimale tekenƒom ƒ weer te geven. - Kopiëren: je kunt het teken ook gewoon kopiëren: ƒ
In tekstverwerkers zoals Microsoft Word kun je ook via “Invoegen” en “Speciaal teken” zoeken op “florin” of het Unicode-nummer U+0192.
Het verschil tussen ƒ, f en fl.
In historische teksten en oude prijslijsten kom je drie varianten tegen die allemaal voor de gulden stonden. De losse “f” was de meest informele schrijfwijze, vaak gebruikt in handgeschreven teksten. “fl.” was de afgekorte versie en werd veel gebruikt in officiële stukken en kranten. Het gestileerde ƒ was het officiële valutateken, vergelijkbaar met hoe je nu € gebruikt voor de euro. In drukwerk en op bankbiljetten werd altijd de ƒ gebruikt.
De gulden teken in de Unicode-standaard
In de internationale Unicode-standaard heeft het teken de naam “Latin Small Letter F with Hook” en het codepoint U+0192. Het staat in het blok “Latin Extended-B”. Interessant is dat dit teken in de typografie ook als symbool voor de florin-munt in bredere zin werd gebruikt, niet alleen de Nederlandse variant. In sommige lettertypes wordt het teken ook gebruikt als wiskundig symbool of als afkorting in wetenschappelijke contexten, al is dat gebruik zeldzaam.
Het ƒ-teken is daarmee een van de weinige valutasymbolen in Unicode die zijn naam dankt aan een historische munt die al lang niet meer bestaat, maar via de Caraïbische guldens toch actueel blijft. Heb je het teken nodig voor tekst over Aruba of Curaçao, dan is de Alt-code of de Mac-sneltoets de snelste weg.