Euro munten zijn er in acht verschillende waarden: 1, 2, 5, 10, 20 en 50 cent, en 1 euro en 2 euro. Elke munt heeft een gemeenschappelijke Europese kant en een nationale kant die per land verschilt. Samen vormen ze het kleingeld dat in alle eurolanden geldig is, ongeacht welk land ze heeft geslagen.
Dat maakt euromunten uniek: een Nederlandse 2-euromunt is gewoon geldig in Spanje, en een Finse 1-centmunt kun je in Nederland gebruiken. De nationale kant is dus puur een kwestie van herkomst, geen belemmering voor gebruik.
De acht euromunten op een rij
De munten zijn verdeeld in drie groepen op basis van materiaal en grootte:
- 1, 2 en 5 cent: roodkoper kleurig (koperlegering of staal met koperlaag). Deze munten zijn kleiner en lichter dan de hogere waarden.
- 10, 20 en 50 cent: goudkleurig (Nordisk goud). Groter dan de centmunten, met een gekartelde of golvende rand.
- 1 euro en 2 euro: tweekleurig. De 1-euromunt heeft een goudkleurig midden met een zilverkleurige rand; de 2-euromunt is precies omgekeerd: zilverkleurig midden, goudkleurige rand.
De grootte loopt op met de waarde: een 1-centmunt heeft een diameter van 16,25 mm, terwijl een 2-euromunt 25,75 mm meet. Dat maakt ze herkenbaar zonder dat je hoeft te lezen.
De gemeenschappelijke en de nationale kant
Elke euromunt heeft twee kanten met een eigen rol. De gemeenschappelijke kant toont de waarde van de munt en een kaart van Europa. Het ontwerp hiervan is in 2007 licht aangepast: waar de oude munten alleen de vijftien toenmalige lidstaten toonden, laat de vernieuwde versie heel Europa zien, inclusief landen buiten de eurozone.
De nationale kant is het deel waarop landen hun eigen stempel drukken. Nederland gebruikt hiervoor traditioneel het portret van de koning of koningin. Zo staan er munten in omloop met koningin Beatrix (geslagen vóór 2014) en koning Willem-Alexander (vanaf 2014). Andere landen kiezen voor gebouwen, symbolen of historische figuren. Duitsland toont de adelaar, Finland een rendierspoor, en Monaco zijn vorst.
Bijzondere euromunten: verzamelaars- en herdenkingsmunten
Naast de gewone euromunten slaan landen ook speciale 2-euromunten voor bijzondere gelegenheden. Deze herdenkingsmunten zijn gewoon wettig betaalmiddel en hebben dezelfde waarde als een normale 2-euromunt. Ze zijn alleen herkenbaar aan de nationale kant, waarop een afbeelding staat die verwijst naar een jubileum, een historisch moment of een Europese samenwerking.
Bekende voorbeelden zijn de munt voor tien jaar eurobiljetten en -munten (2012) en de munten die landen sloegen voor hun eigen nationale hoogtepunten. Sommige herdenkingsmunten worden druk verzameld, al blijft hun officiële waarde gewoon 2 euro.
Los van de herdenkingsmunten zijn er ook munten in kleine oplagen of met drukfouten die onder verzamelaars veel meer waard kunnen zijn dan de nominale waarde. Dat geldt met name voor vroege jaargangen uit landen als Monaco, San Marino en Vaticaanstad, die weinig munten slaan. Een 1-euromunt uit Monaco uit de beginjaren van de euro kan bij verzamelaars naar schatting tientallen tot honderden euro’s waard zijn, afhankelijk van de staat en de jaargang.
Wettig betaalmiddel: waar zijn euro munten geldig?
Euromunten zijn wettig betaalmiddel in alle landen van de eurozone. In 2025 zijn dat twintig EU-lidstaten, plus een aantal kleine staten die een overeenkomst hebben met de EU, zoals Monaco, San Marino, Vaticaanstad en Andorra. Die laatste landen mogen zelf ook euromunten slaan, maar wel in beperkte hoeveelheden.
Winkels in eurolanden zijn verplicht euromunten te accepteren, maar mogen een maximum stellen aan het aantal munten per betaling. In Nederland geldt dat een winkelier maximaal 50 munten per transactie hoeft te accepteren. Het is dus niet verplicht om een betaling van 100 losse centen te accepteren.
1-centmunten en 2-centmunten: nog steeds in gebruik?
Er is in meerdere Europese landen een discussie gaande over het afschaffen van de 1- en 2-centmunten. Nederland heeft die stap al gezet: in fysieke winkels worden bedragen afgerond op 5 cent, waardoor je 1- en 2-centmunten nauwelijks meer nodig hebt bij contante betalingen. Toch zijn ze officieel nog wettig betaalmiddel en zijn ze in omloop. Bij pinbetalingen worden bedragen niet afgerond.
Finland en België ronden al langer af. Andere landen, waaronder Duitsland, houden de 1- en 2-centmunten voorlopig aan. Of de eurolanden hier op termijn gezamenlijk afscheid van nemen, is een beslissing die op Europees niveau moet worden genomen.
Euro munten zijn meer dan gewoon wisselgeld. Ze vertellen iets over het land dat ze heeft geslagen, ze weerspiegelen Europese samenwerking en ze zijn voor sommige exemplaren een serieus verzamelobject. Of je nu gewoon wilt weten welke munt welke waarde heeft, of je nieuwsgierig bent naar bijzondere uitgaven: de acht munten waarden vormen samen een systeem dat door heel Europa herkend en geaccepteerd wordt.